Metabolizma Nedir? Kaça Ayrılır?





Metabolizma: Canlılar büyüme, gelişme ve tüm yaşamsal faaliyetlerini gerçekleştirmek için vücut içine madde alımı yaparlar. Vücuda alınan bu maddeler çeşitli değişikliklere uğrarlar ve özümsenirler. Bunun sonucunda ortaya çıkan yararlı maddeler vücudun çeşitli yerlerine gönderilir. İşe yaramayan atık maddeler ise çeşitli yollarla dışarı atılır. Vücuda dağılan yararlı maddeler, ihtiyaç duyulan yerlerde kullanılır. İhtiyaç fazlası ürünler ise depo ürünlerine dönüştürülerek çeşitli yapılarda depolanır. Vücutta gerçekleşen tüm bu olaylar metabolizmayı oluşturur.

Metabolizma yapım ve yıkım olayları olarak ikiye ayrılır. Yapım olaylarına anabolizma, yıkım olaylarına ise katabolizma denir.

Anabolizma Nedir?

Basit yapılı bileşiklerin bir araya gelerek, daha karmaşık yapılı bileşiklerin sentezlenmesini sağladığı metabolizma olayıdır. Fotosentez, protein sentezi gibi olaylar anabolizma faaliyetlerine örnektir. Anabolizma faaliyetleri genç yaşlarda çok fazla gerçekleşir. Bu sayede vücut büyüme ve gelişme eğilimi gösterir. İlerleyen yaşlarda ise bu faaliyetler yıkım faaliyetleriyle eşit seviyeye gelir.



Anabolizma faaliyetleri dışarıdan gözlemlendiğinde fark edilemez ve gerçekleşmiyor gibi görünür. Bunun nedeni bu faaliyetlerin çok yavaş gerçekleşmesidir. Belirgin değişikliklere yol açmasa da anabolik faaliyetler etkisiyle beyin ve omurilik dışında kalan tüm hücreler; sürekli olarak yenilenir.

Katabolizma Nedir?

Karmaşık yapılı moleküllerin parçalanarak, daha basit yapılar oluşturmasının sağlandığı metabolizma olayıdır. Hücre içinde bulunan çeşitli enzimler, katabolizma faaliyetlerinin gerçekleşmesini sağlar. Bu enzimler hücre içinde bulunan büyük besin moleküllerini etkileyerek, bu molekülleri yapı taşlarına ayırır. Katabolizma faaliyetleri düzenli olarak gerçekleştirilmek zorundadır. Bunun nedeni, vücut içinde enerji ihtiyacının karşılanması ve zarar görmüş yapıların parçalanarak; yeniden yapılmasını sağlamaktır.

Katabolizma faaliyetleri sonucu enerji ortaya çıkar. Bu enerjinin bir bölümü, hücre içi yaşamsal faaliyetlerde kullanılır. Bir bölümü ise ATP paketçiklerine dönüştürülerek depolanır. Bu enerji paketçikleri gerekli durumlarda parçalanır ve enerji elde edilir.

Katabolizma faaliyetleri gençlik dönemlerinde, anabolizma faaliyetlerine oranla daha az görülür. İlerleyen yıllarda bu oran eşitlenir ve gelişme durur. Bu faaliyetler uzun süre denge içinde devam eder. Bir süre sonra bu denge bozulur ve katabolizma faaliyetleri daha fazla görülür. Bunun sonucunda, vücut yapılarında zayıflamalar meydana gelir.



Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir