Dünyanın Hareketleri ?





 

Kıtaların yeryüzündeki hareketleri, “deniz dibi yayılması” dediğimiz fenomenin bir parçasıdır. Bu okyanussal kabuklu olarak biçimlendiği okyanus ortası tepelerde başlar. kabuk, yılda bir ile on santimetre arasında değişen bir hızla yayılma bölgesinden uzaklaşır. Önceleri yeni oluşan deniz dibi lavı açıkça ortadadır. Zamanla üzeri çöküntülerle kaplanır. Bu nedenle daha uzaktaki kısımlar birkaç km derinliğinde çöküntü ile kaplıyken yayılma bölgesinin yanındaki yeni oluşmuş deniz yatağının üzerinde ince bir çöküntüsü vardır. Bu çöküntü tabakası. kendi ağırlığıyla sıkışır ve tortul kayaları oluşturur. Yayılma bölgesindeki okyanussal düzlem bir yandan yenilenirken bir yandan da geri çekilme bölgelerinde parçalanır. Bu geri bölgeleri okyanusların en derin bölgeleri olan okyanus çukurlarındandır. Burada, düzlem bitişme düzleminin altında aşağı doğru bastırılır, sonunda viskoz manto içinde erir. Okyanussal kabuğun bu “yok oluşu”. neden 135 milyon yaşından daha eski çöküntü ile kaplı bir deniz yatağına rastlayamadığımızı da açıklar.

Bütün büyük depremler,

katmanların birbirlerine karşı hareketleri sonucu olmuştur. Yüzey sarsıntıları birbirine komşu iki katmanın farklı doğrultularda devinmeleri nedeniyle ortaya çıkar. California’daki San Andreas fayında bu tür devinmeler görülür. Derin depremler ise, bir katmanın mantoya 45°’lik bir açıyla girmesi sonucu oluşur. En derin deprem, en üstteki katmanın çok altında, bazen 700 km aşağıda meydana getir. Hem yüzeydeki hem de derinlerdeki sarsıntıların merkezleri, yüzeyin çok aşağısındadır. Deprem merkezinin yer noktasında meydana gelen zarar ne denli büyük olursa olsun. bu aslında dünyanın derinliklerinde olanların bir yankısıdır.



Volkanizasyon güneş sisteminin tümünde görülen bir olgudur. Fakat tektonik olaylar yalnızca dünyamıza özgüdür. Bu niteliği gezegenimize veren özellikerin ne olduğunu bulmak da geleceğin bilim adamlarının cevaplandırması gereken bir konudur.

Dünyanın başlıca gölleri

  • Hazar Denizi – 371.00
  • Superior Gölü,  ABD Kanada – 82350
  • Victoria Gölü Ekvator Afrikası (Uganda. Tanzanya – 69.500
  • Aral Gölü – 65,500
  • Huron Gölü ABD Kanada-59600
  • Michigan Gölü ABD- 58.000
  • Tanganika Gölü Ekvator Afrikası-32.900
  • Büyük ayı Gölü Kanada – 31800
  • Baykal Gölü 30.500
  • Malaei Gölü Güney Afrika – 30.00

Dünyanın Başlıca Akarsuları :

  • Nil, Mısır  ( 6670) km
  • Amazon ,Güney Amerika  (6448) km
  • Yenisey, Çin   (5540) km
  • Yangdzı Kiang , Çin (5530)
  • Obi-İrtiş ( 5410)
  • Sarı ırnak (hwang ho), Çin (4830)
  • Kongo, Ekvator Afrikası ( 4700)
  • Lena (4400)
  • Amur ( 4345)
  • Mackenzle, Kanada (4240)
  • Mekong, Çin (4180)

Okyanuslar

  • Büyük okyanus
  • Atlas okyanusu
  • Hint okyanusu
  • Kuzey Buz Denizi

Denizler:

  • Güney Denizi
  • Antil Denizi
  • Akdeniz
  • Bering Denizi
  • Meksika Körfezi
  • Ohotsk Denizi
  • Doğu Çin Denizi
  • Hudson Körfezi
  • Japon Denizi
  • Hudson Körfezi
  • Japon Denizi
  • Kuzey Denizi
  • Karadeniz
  • Kızık Deniz

 



Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir