Eşeyli Üreme Nedir? | Çeşitleri Nelerdir?





Yeni organizmaları ebeveynlerinden doğurmaya yardımcı olan biyolojik sürece,  üretim denir. Dünyadaki her organizma hayat devamlılığını sürdürür, çünkü kendi türlerini çoğaltma yeteneğine sahiptirler. İki geniş üreme şekli vardır. Bunlar eşeysiz üreme ve eşeyli üreme olarak ikiye ayrılır. Bu iki yöntem, bitki ve hayvanlar tarafından türlerinin hayatta kalmaya devam etmesini sağlamak için kullanılır. Eşeyli üremeye göz atalım :

Eşeyli Üreme Nedir?

Cinsel üreme yalnızca erkek ve bayan çiftleşmesinden sonra gerçekleşen bir olaydır. Erkekler sperm , dişiler ise yumurta üretir. Gonadlar: yani yumurta ve spermler haploid (kromozom taşıyan hücrelere haploid hücre denir) hücrelerdir. Sperm yumurtayı döllediğinde, hem anne hem de babadan genetik bilgi içeren bir diploid ( İki kromozom takımı taşıyan hücre veya organizmaya verilen isimdir).hücreye neden olur. 

Başka iki Gametin birleşmesi sonucu yeni canlı oluşturma olayıdır. Şekil olarak ayrı canlılar oluşur. Gametlerin birleşmesine (Döllenmesine) Zigot denir. Zigottan sonra olan bölünmelere mitoz denir.

kaçınma:

Görünüş olarak ve büyüklük bakımından aynı gametlerin bütünleşmesidir. Örnek olarak : Ulotrix ve Yeşil su yosunun da görülür.

ANİZOGAMİ:

Görünüş olarak ve büyüklük olarak farklı olan gametin birleşmesidir. Mantarlar da ve Alg’larda görülmektedir. Ogami: Küçük hareketli sperm ile büyük ama hareketsiz yumurta hücresinden üreme türüdür. 

partenogenez:

Yumurta hücresinden döllenme olayı olmadan  mitoz bölünmelerle yeni  birey oluşmasına denir. Bunlara örenek : Yaprak biti, kelebek, arı ve karanca gibi eklem bacaklılardır. Bazı omurgalılarda da bulunur bunlar bazı balık, kuş, kurbağa ve sürüngenlerdir.

Haploit Ortak:Bal arısında Kraliçe arıdan mayoz ile oluşmuş haploit,  döllenme yoluyla gelişmesi erkek arıyı oluşturmasına  partenogeneze nedir.



Diploit partenogenez

Partenogenez sonucu oluşan olaya denir. Bazı türlerde Partenogenez görülmektedir. Bazı kamçı kuyruk kertenkeleler buna örnektir. Mayoz II olayı ile ile oluşan iki adet çekirdek kutup hücresi ve yumurtayla kaynaştıktan sonra oluşan diploit gürce spremle döllenmeden oluşan yeni bireydir.

Konjugasyon

Tür olarak aynı fakat kalıtsal olarak farklı bireyler arasında kurulan sitoplazmik köprüyle gen aktarılmasına denir. 

 

 

Cinsel Üreme Yaraları

 

  • Cinsel üreme aynı türden iki organizmayı içerir, bu nedenle gamet hücrelerinin oluşumuna yol açar.
  • Gametler birlikte kaynaşır, genetik materyalin karışımı ve kombinasyonuna neden olur.
  • Genlerin rekombinasyonu, organizmanın daha sağlıklı ve daha uyarlanabilir bir türe dönüşme şansını arttırmada yardımcı olur.
  • Genlerin kombinasyonu ile, ebeveynlerden çocuklarına  hastalık ve kusur bulaşması azdır.

Cinsel Üreme Dezavantajları

  • Üreme, her iki ebeveynin gametleri birlikte kaynaşmadıkça gerçekleşemez.
  • Erkek gamet çekirdeğinin çiftleşmeden sonra kadın gametine yapışacağının  garantisi yoktur.
  • Cinsel üreme yoluyla bir yavru üretmek  uzun zaman süre bilir.

 



Bir yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir